Carbonado
Blog

Domain Nedir? Alan Adı Seçme ve Alma İçin 5 Adım

Domain nedir, ne işe yarar ve hosting ile farkı nedir? Alan adının yapısını, .tr başvurusunu ve süresi dolunca olanları bu rehberde öğrenin.

Atölyesinde boş tabelayı tutan marangoz: domain nedir sorusunun cevabı işletmenin internetteki adresi

· Yiğit Tali

Domain nedir sorusunun kısa cevabı, sitenizin internetteki adıdır. Tarayıcıya bu adı yazdığınızda bilgisayar onu sayılardan oluşan IP adresine çevirir ve siteyi bulur. Alan adını bir ya da birkaç yıllık kullanım hakkı olarak kayıt kuruluşundan alırsınız. Adın yapısı, hosting farkı ve alım adımı da domain nedir sorusunun parçasıdır.

Domain nedir ve ne işe yarar?

Domain nedir diye soran biri için kısa cevap, internet sitesinin insanların okuyabildiği adıdır. Bilgisayarlar siteleri 192.0.2.172 gibi IP adresleriyle bulur. Bu sayıları akılda tutmak zordur ve sayılar zamanla değişebilir. Bu yüzden siteye bir adla ulaşmak çok daha kolaydır. DNS sistemi adları bu sayılarla eşleştirir, yani ad sayının yerine geçer.

Tarayıcıya bir ad yazdığınızda şu sıra işler:

  1. Bilgisayar önce kendi DNS önbelleğine bakar.
  2. Önbellekte yoksa DNS sunucusuna adın IP adresini sorar.
  3. IP adresini öğrenince web sunucusuna bağlanır.
  4. Sunucuyla içerik alışverişi başlar ve siteyi görürsünüz.

MDN Web Docs’un alan adı rehberi bu süreci adım adım açıklar.

Ekranında soyut bir web sayfası açık dizüstü bilgisayar

Domain nedir, nasıl yazılır ve hangi parçalardan oluşur?

Domain nedir sorusunun yapı kısmına gelirsek, alan adı noktayla ayrılmış etiketlerden oluşur. Bu etiketler sağdan sola okunur. En sağdaki etiket üst düzey alan adıdır (TLD), örneğin .com ya da .tr. Ondan hemen önceki etiket sizin adınızdır. Adın altında açtığınız ek parça ise alt alandır.

Etiketler için kurallar kısadır:

  • Her etiket 1 ile 63 karakter arasında kalır.
  • Yalnız harf, rakam ve tire kullanın. Büyük ve küçük harf fark etmez.
  • Tire etiketin başında ya da sonunda olamaz.

Örneğin developer.mozilla.org adresinde developer bir alt alandır, ana alan adı mozilla.org’dur. Alt alan, sahip olduğunuz alan adının altında açılan bir addır.

Domain ile hosting aynı şey mi?

Domain ile hosting ayrı iki kavramdır. Domain sitenizin adresidir. Hosting ise site dosyalarının durduğu sunucu hizmetidir. Ziyaretçi adı yazar, adres onu doğru sunucuya götürür ve dosyaları orada bulur. Bu ayrımı bilmek, teklifte hangi hizmetin satıldığını anlamanıza yardımcı olur. Bu nedenle domain ve hosting teklifini ayrı ayrı değerlendirin.

Web sunucusu, HTML, görsel, CSS ve JavaScript dosyalarını saklayan internete bağlı bir bilgisayardır. MDN Web Docs’un web sunucusu rehberi alan adı üzerinden ulaşan ziyaretçinin yolunu anlatır. Siteyi kendi bilgisayarınızda da tutabilirsiniz. Ancak ayrılmış bir sunucu daha erişilebilir, sürekli bağlıdır ve sabit IP adresine sahiptir. Bu yüzden hosting sağlayıcısını dikkatle seçmek önemlidir. Domain nedir ve hosting nedir sorularının cevapları farklıdır. İki kavramı kısaca şöyle karşılaştırabilirsiniz:

  • Domain: sitenizin adı. Ziyaretçi tarayıcıya bunu yazar.
  • Hosting: site dosyalarını tutan sunucu. Genelde üçüncü bir taraf işletir.

Veri merkezinde sunucu dolapları: web sitesinin dosyalarının durduğu yer

Domain satın alınır mı, kimde kalır?

Alan adını bir ya da birkaç yıllık kullanım hakkı olarak alırsınız. Bu hak yenilenebilir ve yenileme, başkalarının başvurusundan önce gelir. Adın sahibi olmazsınız, yalnız kullanım hakkına sahip olursunuz. Yani satın aldığınız şey sahiplik değil, süreli bir kullanım hakkıdır. Süre dolup yenilemezseniz hakkınızı kaybedebilirsiniz.

Adı kayıt kuruluşu (registrar) size satar. Kayıt kuruluşu müşteri kaydını yapar ve her ad için kayıt defterine (registry) ücret öder. Kayıt defteri ise her uzantının kaydını tutar. Domain nedir sorusunun ücret tarafı da bu zincirle ilgilidir. ICANN, 1998’de kurulan kâr amacı gütmeyen bir ortaklıktır. Alan adları ile IP adreslerinin koordinasyonunu sağlar ve kayıt kuruluşlarını akredite eder.

.tr, Türkiye’nin ülke kodu üst düzey alan adıdır ve IANA sayfasında kaydı görünür. Resmî sistem TRABİS sayfasıdır. Başvuru, yenileme ve devir işlemlerini kayıt kuruluşunuz yürütür; yani .tr adını da diğer uzantılar gibi kayıt kuruluşu üzerinden alırsınız. Bir haber, kayıt kuruluşlarının farklı fiyat uygulayabildiğini yazıyor. Bu yüzden iki teklifi karşılaştırmak yararlıdır.

Domain nasıl alınır? Seçimden kayda 5 adım

Domain, beş adımda alınır. Önce adı seçersiniz, müsaitliğini sorgularsınız ve kayıt kuruluşu üzerinden alırsınız; alım, adı sepete ekleyip ödeme yapmakla tamamlanır. Ödemeden sonra adı değiştiremezsiniz, bu yüzden her adımda dikkatli olun. Adımlar birbirine bağlıdır; adı yanlış yazarsanız ödemeden sonra düzeltemezsiniz.

  1. Adı düşünün. Kısa, yazması kolay ve tiresiz bir ad seçin. Bir kayıt kuruluşunun rehberi ticari siteler için .com önerir ve tire ile çift harften kaçınmanızı söyler.
  2. Müsaitliği sorgulayın. Kayıt kuruluşunun sitesindeki sorguyla adın boş olup olmadığını görürsünüz. Ad boşsa bir sonraki adıma geçebilirsiniz.
  3. Kayıt kuruluşunu seçin, adı sepete ekleyin ve bilgilerinizi doğru girin. Kayıt sırasında kuruluş gerçek bir adres ister. Geçerli adres girmezseniz bazı ülkelerde alan adınız kapanabilir (MDN).
  4. Ödemeden önce adın yazımını kontrol edin. Ödemeden sonra adı değiştiremezsiniz.
  5. Ödemeden sonra DNS kaydının yayılması birkaç saat sürebilir. Süre sonunu takvime yazın.

Domain nedir, süresi dolarsa ne olur?

Süre dolduğunda alan adı kapanabilir, site ve e-posta da durabilir. ICANN genel alan adları için kuralları yazar. Kayıt kuruluşu süre dolmadan en az iki hatırlatma gönderir. Kurallar .com gibi genel uzantılar içindir. Süre sonunu kaçırmak sitenizi ve e-postanızı durdurabilir, çünkü DNS kesilirse ziyaretçi siteye ulaşamaz. Tarihi takvime yazın; süre dolmadan yenilemek sitenizi ve e-postanızı korur.

  • Hatırlatma, alan adınızın kayıtlı iletişim e-postasına gelir. Bu yüzden e-posta adresinizi güncel tutun.
  • Süre dolup ad silinirse kayıt kuruluşu 5 gün içinde geri alma talimatlı bildirim gönderir.
  • Silinmeden önce kayıt kuruluşu en çok 8 gün DNS’i kesebilir. Bu sırada site ve e-posta durur.
  • Silinen ad için 30 günlük kurtarma süresi vardır ve kayıt kuruluşu bu sürede ücret talep edebilir.

.tr için kuralların aynı olmayabileceğini unutmayın; kayıt kuruluşunuzun koşullarına bakın. Sitenizi bizden aldığınızda ilk yıl alan adı, barındırma ve SSL bizden gelir. Sonraki yıllarda yenileme ücretini siz ödersiniz ve süre dolmadan size hatırlatırız. Yıllık giderleri bir arada görmek için web sitesi yaptırma maliyeti rehberimize göz atabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Domain nedir, kısaca?

Domain, bir internet sitesinin okunabilir adıdır. Tarayıcıda bu adı yazdığınızda siteye ulaşırsınız, çünkü tarayıcı adı arka planda bir IP adresine çevirir. Sitenizin internetteki adresi olarak düşünebilirsiniz. Adı bir kayıt kuruluşundan, bir ya da birkaç yıllık kullanım hakkı olarak alırsınız ve süre dolmadan yenilemeniz gerekir.

Domain ve hosting farkı nedir?

Domain sitenizin adresidir. Hosting ise site dosyalarının, yani sayfaların, görsellerin ve kodların durduğu sunucu hizmetidir. Ziyaretçi adı yazar, adres onu doğru sunucuya götürür ve dosyaları orada bulur. Adres, ziyaretçiyi doğru kapıya götürür. Hosting ise kapının arkasındaki dosyaları tutar. İkisi ayrı işler yapar, ama birlikte çalışır.

Domain nasıl alınır?

Önce kısa ve yazması kolay bir ad seçin. Kayıt kuruluşunun sitesinde müsaitliğini sorgulayın. Müsait adı sepete ekleyip ödemeyi yapın ve bilgileri doğru girin. Ödemeden sonra adı değiştiremezsiniz, bu yüzden yazımı önceden kontrol edin. DNS yayılması ödemeden sonra birkaç saat sürebilir.

Domain satın alınır mı, hep sizin mi kalır?

Alan adını satın almazsınız, bir ya da birkaç yıllık kullanım hakkı alırsınız. Hak yenilenebilir ve yenileme, başkalarının başvurusundan önce gelir. Adın sahibi olmazsınız, hakkı kullandığınız süre boyunca adı siz kullanırsınız. Süre dolup yenilemezseniz ad serbest kalabilir. Bu yüzden yenileme tarihini takvime yazın.

Alan adının süresi dolarsa ne olur?

Süre dolunca alan adı kapanabilir ve site ile e-posta durabilir. Genel uzantılarda, örneğin .com için, kayıt kuruluşu süre dolmadan en az iki hatırlatma gönderir. Silinen ad için 30 günlük kurtarma süresi vardır. .tr adları için kuralları kayıt kuruluşunuza sorun.

Alan adınızı siteyle birlikte düşünün

Domain nedir, nasıl alınır ve süresi dolarsa ne olur sorularının cevabını bilmek ilk adımı kolaylaştırır; sitenizi bizden aldığınızda ilk yıl alan adı, barındırma ve SSL bizden gelir. Bilgileriniz ulaştıktan sonra site bir hafta içinde yayına girer; adınızı seçmeden önce Standart paket sayfasına, sorularınız için iletişim sayfamıza bakabilirsiniz.